Cỏ Non Xanh Rợn Chân Trời

     

Trong thơ xưa, ta thường xuyên gặp: mây, gió, trăng, hoa… riêng rẽ về cỏ khôn cùng ít nhắc đến. Nguyễn trãi có một đôi lần nói đến cỏ: “Hoa thường tuyệt héo cỏ hay tươi”, “Đìa thanh phát cỏ ươm sen”. Vào Truyện Kiều, Nguyễn Du áp dụng cỏ như 1 phương tiện nghệ thuật hết sức hiệu nghiệm. Khi thì đơn vị thơ sử dụng cỏ để kể đến thân phận hèn mọn: “Rộng yêu thương cỏ nội, hoa hèn”.

Bạn đang xem: Cỏ non xanh rợn chân trời

Khi thì nhà thơ cần sử dụng cỏ để diễn tả tâm trạng hoang mang: “Buồn trông nội cỏ dầu dầu/ chân trời mặt khu đất một blue color xanh”. Khi thì công ty thơ sử dụng cỏ để gợi lên cảnh hoang phế: Cỏ lan mặt đất, rêu phong lốt giày... Ngay cả khi trong câu thơ không hề có một chữ cỏ nào, bạn đọc cũng tưởng tượng thấy cỏ: “Hài văn lần bước dặm xanh/ Một vùng như thể cây quỳnh, cành dao”. Chỉ tính riêng rẽ trong tiết tỏ bày đã bao gồm đến 4 lần Nguyễn Du tả cỏ với những gam màu khác nhau.

*
Viếng mộ Nguyễn Du. Ảnh: Sỹ Ngọ

Hàng năm, vào ngày tiết tháng ba, đất trời nóng áp, mát mẻ, cây cỏ đâm chồi nẩy lộc. Tháng bố cũng là dịp “Lễ là tảo mộ, hội là đánh đấm thanh”. Nguyễn Du diễn tả hết sức tấp nập cái không khí náo nức, mừng rơn ấy: xa gần nô nức yến anh…/ ngựa chiến xe như nước, xống áo như nêm (có bạn dạng dịch là nen)... Để thể hiện sức sống mạnh mẽ của ngày xuân và trung ương trạng phấn chấn, háo hức của các “tài tử, giai nhân”, đơn vị thơ sệt tả màu sắc cỏ: “Cỏ non xanh rợn chân trời”. Nhiều phiên bản chép: “Cỏ non xanh tận chân trời”, đẹp nhất thì đẹp nhưng tĩnh quá, ko thật phù hợp với quang cảnh “ngựa xe như nước, áo xống như nêm”. “Cỏ non xanh rợn chân trời” chân thật hơn, ngập tràn sức sinh sống hơn.

Điều có tác dụng tôi hết sức băn khoăn là vì sao thân một vùng “cỏ non xanh rợn chân trời” như thế, bên trên mộ cô bé Đạm Tiên lại: “Dầu dầu ngọn cỏ nửa vàng, nửa xanh”? Hay do mộ Đạm Tiên không ai quan tâm nên cỏ mọc loang? Một đồng nghiệp của mình thì quả quyết, đây là màu mang tính tượng trưng vày nhà thơ tưởng tượng ra cho tương xứng với số phận bất hạnh của fan nằm bên dưới mộ.

Tôi tra cứu đọc phiên bản dịch Kim Vân Kiều truyện (Thanh chổ chính giữa Tài Nhân) thì chỉ thấy đoạn này công ty văn thuật lại những sự bài toán chứ không thể tả cảnh như Nguyễn Du. Màu cỏ trên chiêu tập Đạm Tiên đúng là màu vì chưng cụ Nguyễn Tiên Điền tưởng tượng ra. Song, tưởng tượng ở trong nhà thơ khi nào cũng dựa trên một thực tế nào đó. Bắt buộc giữa một vùng “cỏ non xanh rợn chân trời” như thế, chiêu mộ Đạm Tiên lại có riêng một color cỏ? Nỗi băn khoăn ấy của tôi mãi cách đây không lâu mới được giải tỏa. Khôn cùng tình cờ, vào đúng thời khắc “Tà tà láng ngả về tây”, đi ngang qua nghĩa trang thành phố, tôi bỗng nhìn thấy cỏ trên các ngôi chiêu tập chỗ vàng, chỗ xanh! Thì ra, kia là hiện tượng lạ phản quang. Ở hầu như chỗ có tia nắng chiếu vào, cỏ bao gồm màu vàng. Màu kim cương của cỏ thực tế là color của nắng. đơn vị thơ đã phụ thuộc vào hiện tượng phản nghịch quang để tưởng tượng ra màu cỏ trên ngôi mộ tín đồ xấu số.

Xem thêm: Cách Phòng Tránh Virus Máy Tính, Cách Phòng Ngừa Virus Máy Tính

Cũng nhờ vào hiện tượng phản bội quang nhưng Nguyễn Du đã đổi khác thêm một lần tiếp nữa màu cỏ trong tiết Thanh minh. Đó là lúc bóng đã tà. Nghĩa là mặt trời chuẩn bị lặn, hắt xoàn lên cả một vùng. Khoảng thời gian từ “Tà tà láng ngả về tây” mang lại “bóng tà” đủ khiến cho Kiều nghe vương vãi Quan nhắc về cuộc sống ngắn ngủi của con gái Đạm Tiên, vừa đủ mang đến Kiều khấn vái, vừa đủ mang đến Kiều “đặt cỏ trước mồ bước ra”. Trước đôi mắt Kiều hiện nay là “một vùng cỏ áy láng tà”. Theo chú giải của ông Nguyễn Thạch Giang, cỏ áy là color cỏ “úa vàng” (Truyện Kiều - bên xuất bạn dạng Đại học cùng Trung học chăm nghiệp, 1976).

Thi sĩ Tản Đà cũng có thể có câu thơ rất hay về hiện tượng kỳ lạ phản quang này: “Trời tây ngả láng tà dương/ Càng phơi vẻ ngọc, nét tiến thưởng phôi pha” (Thề non nước). Color cỏ úa quà trải bên trên diện rộng một vùng rất tương xứng với nỗi ảm đạm man mác của nữ Kiều sau khi nghe nói về kiếp hồng nhan bội bạc mệnh. Nỗi ai oán thấm đượm cả không gian, lan thanh lịch cây cỏ. Nguyễn Du đã lợi dụng hiện tượng làm phản quang, chuyển đổi màu cỏ để diễn đạt tâm trạng nhân vật.

Cũng là color cỏ vào tiết phân trần nhưng khi Kim Trọng “Nhớ chỗ kỳ ngộ gấp dời chân đi” thì chỉ thấy “Một vùng cỏ mọc xanh rì”! Cỏ bây giờ không xanh rợn chân trời, ko nửa rubi nửa xanh, không úa vàng mà xanh rì. Greed color rì của cỏ đã che khuất hết. Cánh mày râu Kim cần thiết nào kiếm tìm lại được hình bóng người đẹp giữa đồng cỏ xanh tươi ấy.

Xem thêm: Cách Làm Mực Chiên Ngon Và Đầy Đủ Nhất Cho Bữa Tiệc Cuối Tuần

Rõ ràng, Nguyễn Du đã áp dụng cỏ như một phương tiện nghệ thuật hết sức color nhiệm. Cỏ qua ngòi cây bút thiên tài của nhà thơ biến hóa khôn lường. Color cỏ vừa là màu không gian, vừa là màu thời gian, vừa là màu số phận, tâm trạng. Những nhà thơ văn minh sau này có những câu thơ khá tốt về cỏ như: “Sóng cỏ xanh lè gợn cho tới trời” (Hàn khoác Tử), “Cỏ nằm trên tuyển mộ đợi thanh minh” (Nguyễn Bính), “Cỏ mặt trời xanh một sắc Đạm Tiên” (Chế Lan Viên)... đều tác động ít nhiều cách thức nói về cỏ không còn sức lạ mắt của Nguyễn Du .