LỊCH CỦA NGƯỜI HY LẠP VÀ RÔ-MA

     
You are watching: Văn Hóa Cổ Đại Hi Lạp cùng Rô Ma, bài xích 4 : Các quốc gia Cổ Đại Phương Tây in thehetrethanhhoa.com.vn


Bạn đang xem: Lịch của người hy lạp và rô-ma

Sau Hi Lạp, Rôma là quốc gia cổ đại của Phương Tây có nền văn hóa trở nên tân tiến rực rỡ. Sự cải cách và phát triển ấy đã đạt được nhờ 2 yếu tố cơ bạn dạng sau đây:

Đang xem: văn hóa cổ đại hi lạp với rô ma

Thứ nhất: Nền văn hóa truyền thống Rôma hình thành, sống thọ và phát triển trên cơ sở của việc phát triển mạnh mẽ của chế độ chiếm nô. Phần đông thành tựu văn hóa của Rôma đã đạt được đó là kết quả tất yếu đuối của sự phát triển toàn diện, điển hình nổi bật của cơ chế chiếm nô truyền thống ở khu vực Địa Trung Hải. Ph.Enghen đã nhận xét: “Không có cơ chế nô lệ, thì ko có non sông Hi Lạp, không có nghệ thuật và kỹ thuật Hi Lạp, không có chế độ quân lính thì cũng không có quốc gia Rôma cổ đại”. Sản phẩm hai: Nền văn hóa Rôma đã được thừa kế một cách trực tiếp nền văn hóa truyền thống Hi Lạp, đồng thời văn hóa truyền thống Rôma cũng chịu ảnh hưởng sâu sắc, trọn vẹn của nền văn hóa truyền thống Hi Lạp. 

*

Cũng như Hi Lạp, nền văn hóa Rôma phát triển toàn diện, rực rỡ. Hồ hết thành tựu xuất nhan sắc trên tất cả các lĩnh vực khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, triết học… cho đến nay vẫn là những bộ phận hết sức quý giá trong kho tàng văn hóa thế giới, thậm chí là còn là đa số mẫu mực để bạn đời sau bắt chước. Thành tựu văn hóa truyền thống Rôma (và cả Hi Lạp) không các đã bảo đảm cho những tổ quốc này biến những quốc gia điển hình trong trái đất cổ đại mà nó còn đóng góp thêm phần đặt nền móng đến sự cải cách và phát triển của nền văn minh thế giới nói chung và châu Âu dành riêng ở những thời kì lịch sử hào hùng tiếp theo đúng như nhận xét của Ph.Enghen: “Không gồm cơ sở hiện đại Hi Lạp và đế quốc Rôma thì cũng không tồn tại châu Âu hiện tại đại”. Ảnh hưởng trọn của văn hóa Hi Lạp miêu tả khá rõ vào mọi lĩnh vực của văn hóa truyền thống Rôma. Vì chưng thế, về đại thể, văn hóa truyền thống Rôma tất cả chung một phong thái với văn hóa truyền thống Hi Lạp. Mặc dù nhiên, Rôma vẫn đang còn những phiên bản sắc riêng của chính nó Yếu tố Hi Lạp được gieo trồng ngơi nghỉ Rôma đã làm được Rôma hóa sẽ được nuôi dưỡng, cải tiến và phát triển lên thay đổi những nhân tố Rôma. Kề bên chữ Hi Lạp, giờ Latinh vẫn được thực hiện và càng ngày trở đề nghị thông dụng, phổ biến. Bạn Rôma tiếp thu khối hệ thống các thần Hi Lạp tuy vậy cải biên đi, có sắc thái Rôma, Thần Dớt của Hi Lạp với những người Rôma lại là thần Giupite. Thần ái tình Hi Lạp Aphrodit, cùng với Rôma là thiếu phụ thần Vênuýt. Nét khá nổi bật của Văn học tập Rôma chịu ảnh hưởng sâu sắc của văn học Hi Lạp tuy nhiên đề tài của thơ ca, thành quả văn học là hầu như đề tài Rôma, viết bằng tiếng Latinh và gồm tiếp thu truyền thống văn học tập dân gian cổ xưa. Điều này cũng dễ giải thích vì nhiều nhà thơ, công ty văn Rôma vốn cội là người Hi Lạp hoặc ít nhất cũng đã có lần sống, từng du học tập ở Hi Lạp. Thời kì vạc triển tỏa nắng nhất của văn học tập Rôma là thời kì trị bởi của Ôctaviuxơ (27 TCN – 14 sau CN). Văn học tập Rôma bao gồm nhiều thể loại: thơ trữ tình, thơ trào phúng, sử thi, kịch, văn xuôi… trong số những đại biểu xuất sắc của nền văn học tập Rôma, bao gồm Anđrônicuxơ fan Tarantơ – một thành bang Hi Lạp thuộc Nam Italia – ông vẫn dịch Ôđixê của Hôme ra tiếng Latinh để phổ cập rộng rãi sinh hoạt Rôma. Nôviuxơ với ngôi trường ca “Cuộc chiến tranh Puních” có 7 quyển. Mácxiuxơ Plôtuxơ (254 – 184 TCN) vừa là bên thơ, vừa là công ty soạn kịch nổi tiếng. Thơ của ông thông cảm sâu sắc với quần chúng nghèo khó, chán ghét chiến tranh, vượt trội là tập thơ “ông công ty và những người nô lệ”. Catuluxơ (87 – 45 TCN) cô bé thi sĩ trữ tình, em gái của quan lại bảo dân Clauđiuxơ, tác giả của những bài thơ viết về phụ nữ Lexbi nồng nàn yêu đương. Xêda ko những là 1 trong nhà bao gồm trị, quân sự chiến lược tài bố mà còn là 1 trong những nhà sử học, văn học tập tài hoa. “Kí sự về cuộc chiến tranh ở xứ Golơ” của Xêda đã chiếm hữu đến trình độ chuyên môn nghệ thuật điêu luyện. Các người cho rằng đó là trong số những tác phẩm tiêu biểu vượt trội của nền văn học – sử học tập Rôma. Viếcgiliuxơ (70 – 19 TCN) được xem như là nhà thơ lớn số 1 của Rôma thượng cổ với số đông tập thơ khét tiếng “Những bài xích ca của fan chăn nuôi”, “Khuyến nông”, nhất là tập thơ tự sự gồm tính chất truyền thuyết thần thoại gồm 12 bài xích lấy title “Enêít” bỏng theo Ôđixê của Hôme, ca ngợi sự dũng cảm, tàn khốc của bạn Rôma, mệnh danh sự phồn vinh của Rôma thời Ôctaviuxơ. Hôraliuxơ là con của một quân lính được giải phóng, đã từng có lần du học tập ở Hi Lạp (Aten) chịu tác động sâu nặng văn học, triết học Hi Lạp. Tác phẩm tiêu biểu vượt trội là tập thơ “Ca ngợi” bao gồm 103 bài. Ôviđiuxơ (43 TCN – 17 CN) xuất thân từ bỏ một gia đình kị sĩ nhiều có, tác giả của tương đối nhiều tập thơ danh tiếng ở Rôma : “Tình ca”, “Nghệ thuật yêu thương đương”, “Nữ anh hùng”, “Những bài bác thơ buồn” cùng nhất là tập thơ “Biến hình” gồm 15 chương. Đầu cố kỉnh kỉ III TCN, lịch sử hào hùng Rôma bước đầu được biên chép thành văn. Thuở đầu các nhà sử học tập Rôma ghi chép lịch sử bằng giờ đồng hồ Hy Lạp, từ thời điểm cuối thế kỉ III TCN, tiếng Latinh đã được dùng phổ biến. Công ty sử học khét tiếng nhất của Rôma ở vậy kỉ II TCN là Polybiuxơ (205 – 125 TCN), gốc người Hi Lạp. Bộ “Thông sử” của ông có 40 quyển thuật lại một phương pháp khái quát lịch sử dân tộc Hi Lạp, Rôma và các nước Đông bộ Địa Trung Hải trong vòng hơn 100 năm (từ năm 264 cho năm 146 TCN). Polybiuxơ là nhà sử học Rôma đầu tiên chăm chú đến cách thức sử học, để ý đến câu hỏi biên soạn lịch sử nhiều nước và nhất là thừa nhận thức rõ tác dụng giáo dục của lịch sử hào hùng với cuộc sống, coi quan điểm sử học tập là triết học, lấy vấn đề thật để dạy fan đời.

Tinux Liviuxơ (59 – 17 TCN) fan sống cùng thời với Ôctaviuxơ đồng thời cũng chính là nhà sử học tiêu biểu vượt trội trong giai đoạn lịch sử dân tộc này.

Xem thêm: Lịch Sử 10 Bài 30 ( Lý Thuyết Sử 10 Bài 30 Trang 150 Sgk Lịch Sử 10


Xem thêm: Lời Dế Mèn Miêu Tả Ngoại Hình Dế Choắt, Tả Về Ngoại Hình Của Dế Mèn Và Dế Choắt


Thành phầm tiêu biểu: “Lịch sử Rôma” tất cả 142 chương, trình bày lịch sử dân tộc Rôma từ xuất xứ đến cụ kỉ XIX TCN. Nhớ tiếc rằng bây chừ bộ sử 142 chương này chỉ với lại 35 chương. Taxituxơ (55 – 120) là đơn vị sử học tập sáng giá tốt nhất của Rôma ở núm kỉ I, II, tác giả của cỗ “Lịch sử”, “Lịch sử xứ Giécmani”, “Lịch sử biên niên”. Nét đáng ghi thừa nhận ở Taxituxơ là ông viết sử không chỉ là có ca tụng mà còn những lần phê phán những điểm xấu xí của cơ chế chuyên chế Rôma. Pơlutác (50 – 125) gốc tín đồ Hi Lạp, người sáng tác của “tiểu sử so sánh” (hay có cách gọi khác là “Truyện những danh nhân Hi Lạp Rôma”; với văn pháp tài tình, Pơlutác đã phác họa rõ nét, sống động và sinh động các danh nhân trong lịch sử dân tộc Hi Lạp Rôma. Pơlutác là người thứ nhất xây dựng đại lý cho thể loại truyện kí lịch sử vẻ vang và là người đầu tiên đã gửi nhân thứ Xpáctacuxơ vào công trình sử học tập của mình. Về khoa học tự nhiên và thoải mái (thiên văn, vật lí, địa lí, y học…), người Rôma không đã đạt được những thành tựu béo như người Hi Lạp. Về cơ bản, những nhà khoa học tự nhiên và thoải mái Rôma chủ yếu là thu nạp chỉnh lí phần đông thành tựu vốn tất cả trước của bạn Hi Lạp (có bổ sung những kỹ năng mới). Nhà công nghệ Pơliniuxơ (23 – 79) được coi là học trả uyên rạm nhất. Cuốn sách “Lịch sử trường đoản cú nhiên” tất cả 37 chương là 1 trong những bộ bách khoa toàn thư của Rôma cổ đại, tổng kết phần nhiều thành tựu công nghệ kĩ thuật cổ đại tất cả đủ mọi học thức về thiên văn, địa lí, động vật hoang dã học, thực vật dụng học, nông học, luyện kim, y học, hội họa, điêu khắc… Pơliniuxơ cũng là nhà kỹ thuật Rôma thứ nhất chú trọng đến phương thức thực nghiệm và chính ông đã bỏ mình (năm 79) trong lúc đang thực hiện khảo gần cạnh núi lửa Vêduvơ. Nhà thiên văn học, địa lí học và toán học xuất sắc tuyệt nhất của Rôma là Clauđiuxơ Ptôlêmê (giữa cầm cố kỉ II) sinh trưởng ở tp Alếchxanđơri (Ai Cập). Ptôlêmê đã đúc rút những thành tích thiên văn của người nào Cập, Babilon, cha Tư, Hi Lạp nhằm biên soạn bộ sách “Hệ thống vũ trụ”. Ptôlômê thừa nhận quả đất hình cầu, cơ mà lại sai lầm khi nhận định rằng quả đất là trung tâm của vũ trụ và đứng yên ổn tại chỗ. Giáo lý của Ptôlômê đã bỏ ra phối khoa học thiên văn châu Âu trong suốt 1400 năm, mãi tới vắt kỉ XVI new bị giáo lý của Côpécních tấn công đổ. Ptôlômê còn được chấp nhận là bạn đã vẽ được bản đồ nhân loại tương đối chuẩn xác nhất. Phiên bản đồ quả đât của Ptôlômê lúc đó gồm 3 châu – Á, Âu với Phi – cùng với vùng cực Bắc là bán đảo Xcăngdinavơ, vùng rất Nam là lưu giữ vực sông Nin, phía tây là đất đai xứ Tây Ban Nha, còn phía đông là Trung Quốc. Đại biểu xuất dung nhan của nghành y học tập Rôma là Clauđiuxơ Galênuxơ (131 – đầu thế kỉ III) gốc bạn Tiểu Á. Galênuxơ đang tổng kết được hồ hết thành tựu y học, dược khoa và biên soạn nhiều sách giáo khoa y học, được học, giải phẫu học. Sách của ông đã có được dịch và sử dụng ở những nước. Galênuxơ cũng chính là nhà y học thực nghiệm thứ nhất của Rôma. Triết học tập Rôma không phong phú và sáng tạo như triết học Hi Lạp. Nhìn tổng thể triết học tập Rôma đa số là thừa kế và cách tân và phát triển các ngôi trường phái, học thuyết triết học Hi Lạp, gồm cải biên hoặc làm sáng tỏ thêm để thích phù hợp với thời đại dịp bấy giờ. Triết học tập Rôma cũng bao gồm nhiều phe phái khác nhau: triết học tập duy vật, tách trung, tự khắc kỉ, hoài nghi, phe cánh Platôn mới, phe cánh Pitago mới… Nhà triết học tập duy vật vượt trội và xuất sắc độc nhất vô nhị là Lucrêtiuxơ (98 – 55 TCN) tín đồ sống thuộc thời với Xêda. Lucrêtiuxơ đã cải tiến và phát triển quan điểm triết học duy đồ vật của Epicuya (Hi Lạp). Trong vật phẩm “Bàn về bản chất của sự vật), Lucrêtiuxơ đang phê phán kịch liệt ý kiến tôn giáo, bác bỏ bỏ những quan niệm mê tín, tin vào thần thánh. Trong thuyết nguyên tử, ông nhận định rằng vạn thứ trong dải ngân hà đều bởi vì nguyên tử tạo nên thành và phát triển theo quy cách thức nội trên của nó, bao gồm tính bảo toàn, vĩnh hằng, không trở nên tiêu huỷ trọn vẹn mà chỉ có hiện tượng lạ tan rã của không ít vật thể nhưng thôi. Lucrêtiuxơ còn tồn tại những góp sức đáng kể trình bày về xuất phát loài fan và sự tiến hóa của xóm hội loài fan theo quan điểm triết học tập duy vật biện chứng. Từ giữa cố kỉnh kỉ I TCN trở đi, triết học tập Rôma chuyển dần lịch sự phạm trù duy tâm, các đại lý của nó là phe cánh Xtôixít của Hi Lạp. Xixêrô (106 – 43 TCN) là đại biểu lỗi lạc của triết học tách trung. Quan điểm của ông đứng giữa chủ nghĩa không tin tưởng và chủ nghĩa xung khắc kỉ. Công lao khủng của Xixêrô là sẽ dịch các tác phẩm triết học Hi Lạp sang trọng tiếng Latinh, giúp cho người Rôma (sau này là khắp cơ thể châu Âu) tiếp xúc và thâu tóm được triết học Hi Lạp. Xênecơ, thầy dạy dỗ của bạo chúa Nêrô, là đại biểu xuất sắc tốt nhất của phe cánh triết học tập duy trọng tâm thuộc phái Xtôixít, phái tương khắc kỉ. Ông viết khá nhiều “Bàn về nhân từ”, “Bàn về phẫn nộ”, “Bàn về sự việc yên tĩnh”, “Bàn về cuộc sống hạnh phúc”,… trong những tác phẩm của mình, Xênecơ chú ý nhiều tới phạm trù đạo đức, chủ trương nhẫn nhục, chịu đựng gian khổ, mang sự phục tùng có tác dụng đức tính tốt đẹp của con người. 

Ở Rôma cổ đại còn tồn tại rất nhiều học thuyết của phe cánh triết học tập duy trung khu Pitago bắt đầu và Platôn mới. Những học thuyết này cho rằng con tín đồ không có chức năng nhận thức được chân lí, chỉ có những thần thánh mới có khả năng này.